COMENIUS, EEN ONBEKENDE MEDELANDER (1592 - 1670)
De kunst van het levenis het kunnen maken van een onderscheid
tussen het nodige en het onnodige.
Comenius, Het enig nodige (1668)
Bij veel Nederlanders is de naam van Jan Amos Comenius (Komensky) bekend, omdat in een aantal plaatsen een straat, plein of laan naar hem is genoemd. Dit is het geval in Amsterdam, Alkmaar, Bussum, Zeist, Hilversum, Nijmegen en Naarden. Bovendien zijn er in ons land enkele Comeniusscholen. Zijn naam leeft ook voort in het Comeniusproject van de Europese Commissie dat is bedoeld om de communicatie tussen de leraren uit de diverse Europese landen te bevorderen. Op de Vrije Universiteit in Amsterdam is de leerstoel die de geschiedenis van het onderwijs vanuit een levensbeschouwelijk perspectief bestudeert naar Comenius genoemd. Er is ook een Comenius Leergang, een managementopleiding aan de universiteit van Groningen. Hierin wordt samengewerkt met een aantal Europese universiteiten. Ook de Vereniging voor Neerlandistiek in Midden- en Oost-Europa noemt zich Comenius.
Comenius was een uit Tsjechië gevluchte veelzijdige 17e-eeuwse geleerde. Behalve wetenschapper was hij ook bisschop van de Boheems-Moravische Broedergemeente. Vanaf 1628 verbleef hij als politiek vluchteling achtereenvolgens in Polen, Zweden, Engeland en Hongarije. In 1656 vestigde hij zich in Amsterdam. Hier leefde en werkte hij de laatste 14 jaar van zijn leven. Hij werd begraven in Naarden. Daar bevindt zich een mausoleum en een klein museum dat zijn nagedachtenis in ere houdt. Voor de Grote Kerk in Naarden staat een standbeeld van Comenius. Op 28 maart (de geboortedag van Comenius) worden hier jaarlijks kransen gelegd door de Tsjechische en Slowaakse ambassadeurs en door de burgemeester van Naarden.
Terugblikkend op zijn leven schreef Comenius:
Mijn leven was een zwerftocht,
een vaderland had ik niet.
Het was een rusteloos,
voortdurend heen en weer geslingerd worden,
nooit en nergens vond ik een vaste woonplaats.
Links naar andere websites over Comenius
Wie was Jan Amos Comenius op wiens grafschrift staat dat hij theoloog, filosoof en pedagoog was? Deze website geeft een beknopt antwoord op deze vraag. Meer informatie over dit onderwerp is te vinden op de website van het Comenius Museum. Voor meer details over Comenius’ leven en werk kan men de website van de Deutsche Comenius-Gesellschaft (DCG) raadplegen. Het zoeken op de naam Comenius met Google Wetenschap levert ook de nodige informatie over zijn publicaties op.
Terug naar boven