COMENIUSDAG
EEN TERUGBLIK OP DE COMENIUSAG 2011 IN DE GROTE KERK VAN NAARDENDe geboortedag van Comenius is dit jaar herdacht met een groter gebaar dan gebruikelijk, een gebaar dat recht doet aan het belang van Comenius en in het bijzonder aan het belang dat Comenius heeft voor de bevolking van Tsjechië en voor de Gemeente Naarden, waar het Comenius museum en het Mausoleum zich bevindt. De besloten bijeenkomst die in de ochtend plaatsvond in het Mausoleum en het Museum stond in het teken van de kransleggingen door de ambassadeur van Tsjechië en door het gemeentebestuur van Naarden bij het graf van Comenius. Vervolgens werden kransen gelegd bij het beeld van Comenius in de Marktstraat. Klik hier voor een impressie van de dag op film.
Comenius Cantate
Om 13.00 uur werd de middag geopend in onder andere de aanwezigheid van de Ambassadeur van Tsjechië en de Burgemeester van Naarden door Het Toonkunstkoor Utrecht onder de inspirerende leiding van Jos Vermunt met de “Comenius Cantate”. Deze cantate was voor het laatst uitgevoerd in 1892 ter gelegenheid van de viering van de 300ste geboortedag van Comenius. Het door de Engelse componist Adrian Williams gerestaureerde stuk werd met veel elan uitgevoerd. Zowel de solisten als de organist en het koor zetten het muziekstuk neer met toewijding, overtuiging en grote muzikaliteit. De talrijke toehoorders dankten de uitvoerenden met een hartelijke en welgemeend applaus. De wat gedateerde tekst van de Cantate van A.J.N. Fabius sluit met de woorden “Het nageslacht treedt dankend nader en buigt de knie: Niet ‘t ruw geweld zal zegevieren, alleen ‘t genie.” Uit deze tekst komt duidelijk naar voren dat honderdnegentien jaar na de laatste uitvoering zeden en gewoonten ingrijpend zijn veranderd; onveranderd is het respect voor de persoon Comenius en de waardering voor de geestelijke nalatenschap van een groot man.
Hans AdriaansenZoals gebruikelijk hebben de organisatoren van de middag gezocht naar de verbinding tussen de actualiteit en het gedachtegoed van Comenius. Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat het onderwerp van de lezing zich richtte op educatie en vorming. Door deze keuze werd Comenius als onderwijsvernieuwer eer gedaan. (Zie ook Comenius Contact nr. 22.) Spreker van de middag was Prof. dr. Hans P.M. Adriaansens, hoogleraar Sociale Wetenschappen aan de Universiteit van Utrecht, Voorzitter van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO) en oprichter van het University College Utrecht (1996) en betrokken bij de oprichting van de Roosevelt Academy (2003).
Universiteit tussen excellentie en niveauverlies
Zijn onderhoudende lezing met als titel Universiteit tussen excellentie en niveauverlies richtte zich op de wenselijkheid van een wijziging in de organisatie van het universitaire onderwijs. Waarom is een wijziging in de organisatie van het universitaire onderwijs noodzakelijk? Een analyse: Inhakend op de actuele discussie in de Tweede Kamer over selectie aan de poort en collegegelddifferentiatie geeft de spreker een analyse van de huidige studentenpopulatie. Het percentage van de jaargroep dat zich toegang verwerft tot de universiteit ligt om en nabij de 15 procent. De selectie van deze 15 procent vindt al in het voortgezet onderwijs plaats; want 15 procent van de jaargroep behaalt het vwo-diploma. Anders dan vroeger gaat bijna deze gehele groep naar de Universiteit. Deze grote toestroom ofwel massificatie heeft niet geleid tot een structuurwijziging in de organisatie van de Universiteiten. In het eerste semester of eerste studiejaar haakt ruim een derde van de studenten af. Het aanbod van studierichtingen is zo groot namelijk 483, dat een verkeerde keuze door de student gemakkelijk is gemaakt. Deze uitval en de hiermee gepaard gaande studievertraging levert naar een berekening van het ROA (Researchinstituut voor onderwijs en arbeidsmarkt) zes miljard aan extra kosten op. Welke zijn de wenselijke veranderingen om tot betere resultaten te komen? De universitaire bachelorfase verdient een eigen gezicht:
- deze fase dient zich te richten op het aanleren van academische vaardigheden.
- de kern van de academische vaardigheid ligt in “de onderzoekende geest”
- de student leert hoe data goed kunnen worden verzameld
- hoe hieruit goede en valide conclusies kunnen worden getrokken
- hoe rapportages in woord en geschrift, nationaal en internationaal dienen te worden opgesteld en uitgesproken.
De verbinding van onderwijs en onderzoek is immers het kernpunt van de universitaire opleiding. In de masterfase kunnen deze kwaliteiten, vaardigheden in inhoudelijke kennis worden uitgebouwd tot een beroepsspecialisatie. Dit model staat bekend als het Liberal Arts & Sciences model. Dit model geeft de mogelijkheid aan studenten om onder begeleiding zelf hun studiepad door het aanbod van Universiteiten te bepalen.De huidige organisatiestructuur van de Universiteiten geeft het beeld dat de helft van alle voltijdbanen zich buiten de primaire taken van onderwijs en onderzoek bevinden. Van de helft die resteert is vervolgens weer een kleine helft voor onderwijs bestemd.
Afsluitend gaf de spreker aan:”dat de anomalieën van het systeem zo duidelijk zijn, dat het niet anders kan of de universiteit gaat zich het komende decennium aanpassen aan de eisen van de 21e eeuw. Dan ook komt een einde aan de enorme discrepantie tussen enerzijds de claim van excellentie en anderzijds de overwegende praktijk van de zesjescultuur.”
Een dankbaar applaus toonde de waardering van het publiek voor de doorwrochte bijdrage van de spreker. Er werden nog wat vragen gesteld die duidelijk maakten hoezeer het publiek zich betrokken had gevoeld bij de inleiding van de Heer Adriaansens.
Afsluiting met muziek en de ComeniusprijsNa de pauze klonk muziek; de Comenius Cantate werd nogmaals uitgevoerd en het voor deze middag samengestelde strijkkwartet onder aanvoering van Marijke Tjoelker gaf zeer verdienstelijk delen weer van het Stabat Mater van Dvorak. Tenslotte stelde de burgemeester van Naarden Mevrouw J.J. Sylvester de Comeniusprijs in die volgend jaar bij de volgende Comeniusdag voor het eerst wordt uitgereikt. De talrijke aanwezigen konden terugzien op een interessante bijeenkomst waarin wetenschap en muziek een krachtig verbond aangingen.
Terugblik Comeniusdag 2010
Terugblik Comeniusdag 2009
Terugblik Comeniusdag 2008
Terugblik Comeniusdag 2007
Voorgaande Comeniusdagen
Terug naar boven